Dijital Kültür Derneği Müzeler Komisyonu olarak Kuzey Kıbrıs’taki tüm müzeleri inceledik, belgeledik ve dijital ortamda bir rehber halinde yayınladık.
Topladığımız bilgi ve tecrübeyi hazırladığımız bir dizi eleştiri yazısıyla kamuoyuyla ve ilgililerle paylaşıyoruz.
Yapısal Sorunlar
Müzeye giden bir ziyaretçi sergilenen her bir parçanın ne olduğunu, neden orada sergilendiğini, hangi döneme ait olduğunu ve ne işe yaradığını bilmek ister. Eğer ziyaret edilen müze Kuzey Kıbrıs’ta ise çoğunlukla bilinmesi gereken bu detaylar öğrenilemez.
Sergilenen her bir parça etiketlenmeli, hakkında ne kadar bilgi varsa ziyaretçiler öğrenmeli, önemli parçalarda QR kod ile daha detaylı bilgi ve dijital ortamda canlandırması ziyaretçilerle paylaşılmalıdır.
İskele Arkeoloji Müzesi etiketlerle sergilenen parçanın ne olduğunu anlatmakta iyi durumdadır. Ancak Girne Kalesi Müzeleri, Taş Eserler Müzesi, St. Barnabas Arkeoloji ve İkon Müzesi’nde sergilenen birçok parçanın ne olduğunu bir arkeolog değilseniz anlamanız oldukça güçtür.
Sergilerin cam vitrinler içerisinde korunması oldukça önemlidir. Ancak bu koruma işlemi gerçekleştirilirken ziyaretçilerin eseri net ve pürüzsüz bir biçimde görebilmesi gerekir. Müzelerimizin bir kısmında cam vitrinler sararmış, puslanmış, bazıları eser detaylı incelenemeyecek şekilde konumlandırılmış, ışıklandırmalar kötü yapıldığından bazı eserleri görmek oldukça zor. Camın iç yüzeyi nemli olduğundan sergilenen eşyanın görünmemesi kadar nem sebebiyle deforme olması muhtemel parçaların da bulunması tedirginlik vericidir.
Barış ve Özgürlük Müzesi’nde pencereden giren güneş ışığı nedeniyle camların ardındaki fotoğraflar ve yazılar ne görülebiliyor ne de fotoğraflanabiliyor. Barbarlık Müzesi’ndeki parçalar abartılı ışık efektleri dolayısıyla net bir şekilde görülemiyor. Girne Kalesi içerisindeki müzelerde nemden ve puslanmış camlardan dolayı net görülemeyen birçok parça olduğu gibi Batık Gemi’yi de görmek oldukça zor, fotoğraflamak imkansıza yakın. Güzelyurt’taki Arkeoloji ve Doğa Müzesi’ndeki camlar sararmış ve tozlu. Bunların yanında cam ile koruma altına alınması gereken açıkta duran onlarca parça var.
St. Barnabas Arkeoloji ve İkon Müzesi’ndeki iç bahçeye peyzaj ve düzenleme çalışması gerekiyor. St. Barnabas’ın Mozolesi’ne giden patika en ufak yağmurda ulaşılmaz duruma geliyor. Hem Mozole’ye giden patika hem de Mozole’nin içi ve çevresi en erken zamanda düzeltilmelidir.
Barış ve Özgürlük Müzesi’nin binasının boyası dökülmüş, duvarları çatlaklarla dolu ve pencereleri yenilemeye ihtiyaç duymaktadır. Anıt binanın dışarıdan görünümü fazlasıyla kötü durumdadır. Hemen bitişiğinde bulunan Açık Hava Araç Müzesi’nin tabelaları eskimiş, boyaları dökülmüş, yenileme gerektirmektedir.
Yeni İskele İkon Müzesi’nin bahçesi terk edilmiş görünümündedir. İçinin de restore edilmesi önem arz eder. Restore edilmeyen, içerisindeki ikonlar korunaksız olan ve bahçesi kontrolden çıkmış olan bir müzeyi yıllardan sonra ziyarete açmak bu şekilde gerçekleşemez. Önce onarım çalışmaları tamamlanmalı sonrasında müze ziyarete açılmalıdır.
Müzelerin büyük bir kısmında havalandırma, iklimlendirme önemli bir eksiktir. En önemli sayılabilecek müzelerin bile klimaları mevcut değildir, bozuktur veya çalıştırılmıyor durumdadır. Işıklandırmalar müzelerin genelinde sorunludur. Yanlış ışıklandırma nedeniyle sergileri görmek ve fotoğraflamak zorlaşmaktadır. Bazı müzelerde ışıklar yalnızca müze personelinden rica etmeniz durumunda açılmaktadır.
Bu durumlar küçük dokunuşlar ve doğru bütçe kullanımı ile çözülebilir. Çözülmeleri halinde müzelerimiz teknik ve yapısal aksaklıklardan kurtulacaktır.
Dijital Kültür Derneği tarafından yayınlanan dijital müze rehberine muzeler.kibristarih.com adresinden ulaşabilirsiniz.
Dijital Kültür Derneği
Müzeler Komisyonu
